เอ็นไขว้หน้าเข่าฉีกขาด เรื่องที่นักกีฬาไม่ควรประมาท

2025-12-11 08:50:44  |   143

เอ็นไขว้หน้าเข่าฉีกขาด เรื่องที่นักกีฬาไม่ควรประมาท

การเล่นกีฬาเป็นกิจกรรมที่ช่วยเสริมสุขภาพ แต่ก็อาจมาพร้อมความเสี่ยง โดยเฉพาะอาการบาดเจ็บที่หัวเข่า ซึ่งหนึ่งในจุดที่สำคัญที่สุดคือ “เอ็นไขว้ (Cruciate Ligaments)” โดยเฉพาะ เอ็นไขว้หน้าหรือ ACL (Anterior Cruciate Ligament) ที่ฉีกขาดได้ง่ายในกีฬาใช้แรงกระโดด หมุนตัว หรือหยุดกะทันหัน เช่น ฟุตบอล บาสเกตบอล แบดมินตัน หรือฟุตซอล

เอ็นไขว้หน้าเข่า (ACL) สำคัญต่อข้อเข่าอย่างไร?

        เอ็นไขว้หน้า หรือ Anterior Cruciate Ligament (ACL) เป็นหนึ่งในเอ็นหลักที่อยู่ลึกเข้าไปในบริเวณส่วนกลางของข้อเข่า มีบทบาทสำคัญในการรักษาความมั่นคงของข้อเข่าขณะเคลื่อนไหว และป้องกันการบิดหมุนของข้อเข่า

สาเหตุ เกิดจากการบิดหมุนของข้อเข่าอย่างรุนแรง จนทำให้เส้นเอ็นไขว้หน้าเข่าฉีกขาด โดยเฉพาะกลุ่มนักกีฬา ซึ่งถือว่าเป็นกลุ่มที่มีโอกาสเสี่ยงสูงต่อเอ็นไขว้หน้าขาด เพราะว่าสาเหตุที่ทำให้เอ็นไขว้หน้าขาดที่พบได้บ่อยมักจะมาจากการเล่นกีฬา และในขณะที่เล่นกีฬานั้นจะต้องมีการเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา มีการเร่ง การหยุด การกระโดด และการเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็ว ทำให้ข้อเข่าอาจได้รับการกระชากจนทำให้เส้นเอ็นได้รับบาดเจ็บหรือเอ็นไขว้หน้าอักเสบได้ นอกจากนั้น ยังมีการถูกกระแทก หรือการปะทะกันในขณะเล่น ที่เพิ่มโอกาสเสี่ยงให้เอ็นไขว้หน้าหรือข้อเข่าได้รับบาดเจ็บเพิ่มมากขึ้น

อาการเอ็นไขว้หน้าขาด

เอ็นไขว้หน้าขาดนั้นมีหลากหลายอาการที่สามารถบ่งบอกได้ว่าผู้ป่วยเป็นโรคนี้หรือไม่ โดยเอ็นไขว้หน้าขาดมีอาการที่สามารถสังเกตได้ด้วยตัวเองทั้งหมด ดังนี้

  • มีเสียงลั่นในข้อเข่า (POP Sound) ทันทีทันใด
  • รู้สึกเจ็บ หรือปวดบริเวณข้อเข่า
  • ข้อเข่ามีอาการบวมอย่างเห็นได้ชัด
  • ไม่สามารถเดินลงน้ำหนักได้อย่างเต็มที่
  • เจ็บปวดรุนแรงจนไม่สามารถทำกิจกรรมต่อได้
  • ในกรณีมีอาการเรื้อรัง รู้สึกว่าข้อเข่าหลวม หรือไม่มั่นคงในขณะทำกิจกรรมต่างๆ (Giving way)

การรักษา

1. การรักษาโดยไม่ผ่าตัด คือการรักษาอยู่ภายใต้การดูแลนักกายภาพบำบัดหรือบุคคลากรทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้อง โดยการรักษาแบบนี้เหมาะกับผู้ป่วยที่เอ็นไขว้หน้าฉีดขาดเพียงบางส่วน (partial tear) และนักกีฬาที่เล่นกีฬาที่ไม่มีการวิ่งเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็ว หรือ กีฬาที่ไม่จำเป็นต้องการความมั่นคงของข้อเข่ามาก

2. การรักษาด้วยการผ่าตัด คือการรักษาด้วยการผ่าตัดจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โดยการรักษาแบบนี้เหมาะกับ ผู้ป่วยที่เอ็นไขว้หน้าขาดออกจากกัน การรักษาด้วยการผ่าตัดโดยการส่องกล้อง เป็นการผ่าตัดผ่านแผลเล็ก เพื่อเข้าไปเย็บซ่อมแซมเอ็นที่ฉีกขาด โดยแพทย์จะใช้กล้องขนาดเล็กสอดเข้าไปในข้อเพื่อดูภาพบริเวณที่ผ่าตัดผ่านจอรับภาพ พร้อมกับใช้เครื่องมือขนาดเล็กสอดผ่านแผลเดียวกันเพื่อทำการผ่าตัด การผ่าตัดแบบนี้ช่วยให้ผู้ป่วยมีแผลผ่าตัดเล็ก ฟื้นตัวเร็ว และกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วขึ้น สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท

  •  การผ่าตัดเย็บซ่อมเอ็น (ACL repair surgery) คือ การผ่าตัดเย็บเอ็นที่ขาดเข้าหากัน แต่ยังไม่เป็นที่นิยม และผลการรักษาไม่ค่อยดี และมีข้อจำกัดในการผ่าตัด
  • การผ่าตัดทดแทนเอ็น (ACL reconstruction surgery) คือ การผ่าตัดนำเอ็นกล้ามเนื้อจากกล้ามเนื้อมัดอื่นในร่างกายมาทดแทนเอ็นไขว้หน้าที่ฉีดขาด เป็นวิธีมาตรฐานที่นิยมทำในปัจจุบัน

ถ้าหากผู้ป่วยสังเกต หรือพบว่ามีอาการดังกล่าวที่บ่งบอกได้ว่าตัวเองกำลังเป็นเอ็นไขว้หน้าขาด ควรรีบเข้ารับการตรวจวินิจฉัย และเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงที เพื่อป้องกันไม่ให้บาดเจ็บมากกว่าเดิม และสามารถใช้ชีวิตได้อย่างปกติ  โรงพยาบาลลานนา มีแพทย์เฉพาะทางเวชศาสตร์การกีฬา และศัลยกรรมกระดูกและข้อ ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์โรคปวดเข่า โรงพยาบาลลานนา โทร.052-134-777



นพ.ไกรพ วิวัฒนพณิชย์

แพทย์ผู้ชำนาญการด้านศัลยกรรมกระดูกและข้อ


 

Recent Post