ผู้หญิงยุคนี้ต้องรู้ ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ PCOS โรคใกล้ตัวที่ซ่อนอยู่ในร่างกาย

2026-01-17 08:25:12  |   62

ผู้หญิงยุคนี้ต้องรู้ ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ PCOS 

โรคใกล้ตัวที่ซ่อนอยู่ในร่างกาย

ในยุคที่ผู้หญิงต้องรับบทบาทหลายด้าน ทั้งการทำงาน การดูแลครอบครัว และดูแลตัวเอง สุขภาพทางฮอร์โมนจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม หนึ่งในปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์คือ “ภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ” หรือ PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) โรคฮอร์โมนผิดปกติที่อาจดูเหมือนไม่ร้ายแรง แต่ส่งผลต่อทั้งสุขภาพร่างกาย จิตใจ และการมีบุตรในอนาคต

ภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PCOS) คืออะไร?

ภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ หรือ PCOS (Polycystic ovary syndrome) เป็นความผิดปกติของต่อมไร้ท่อ หรือ ระบบฮอร์โมน มีลักษณะคือ พบถุงน้ำหลายใบภายในรังไข่ และมีอาการแสดงของโรคแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล โดยภาวะนี้ถือเป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะมีบุตรยากในเพศหญิง รวมถึงทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะครรภ์เป็นพิษ การคลอดก่อนกำหนด และการเป็นเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์อีกด้วย

ภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ เกิดจากสาเหตุอะไร

ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่ปัจจัยที่สัมพันธ์ได้แก่ ยีน(พันธุกรรม) ภาวะดื้ออินซูลิน และการอักเสบของร่างกาย ซึ่งในปัจจุบันพบว่าสตรีที่เป็นโรคนี้จะมีความผิดปกติของฮอร์โมนอยู่หลายตำแหน่ง และอาจพบว่ามีระดับเอนไซม์อินซูลินในกระแสเลือดมากกว่าปกติด้วย

PCOS มักพบในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ โดยส่วนใหญ่จะเริ่มแสดงอาการตั้งแต่ช่วงวัยรุ่นจนถึงวัยผู้ใหญ่ตอนต้น (อายุประมาณ 15-30 ปี) แม้ว่าอาการอาจเริ่มแสดงให้เห็นในช่วงวัยรุ่นที่ประจำเดือนเริ่มมาไม่สม่ำเสมอ แต่บางคนอาจไม่ทราบว่าตนเองมีภาวะนี้จนกระทั่งมีปัญหาในการตั้งครรภ์ในช่วงวัยผู้ใหญ่

สังเกตอาการเบื้องต้น

  • ประจำเดือนเว้นช่วงนาน มาห่างกันมากกว่า 35 วัน หรือปีหนึ่งมีประจำเดือนไม่เกิน 6-8 ครั้ง
  • รอบประจำเดือนขาด โดยไม่มาติดต่อกันนานเกิน 3 รอบในผู้หญิงที่ประจำเดือนมาปกติสม่ำเสมอหรือไม่มาติดต่อกัน 6 เดือนในผู้หญิงที่ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ แสดงถึงภาวะไม่ตกไข่เรื้อรัง
  • ประจำเดือนมากะปริบกะปรอย หรือมามากเกินไป อาจทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกหนาผิดปกติ
  • มีฮอร์โมนเพศชายอยู่ในร่างกายมากเกินไป ทำให้เกิดภาวะขนดก สิวขึ้นมากกว่าปกติ ผิวมัน ศีรษะล้าน
  • มีน้ำหนักมากเกินหรือมากขึ้น ทำให้ดื้อต่ออินซูลิน เพิ่มอาการของภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS)

วิธีการรักษา

  1. ลดความอ้วน ควบคุมน้ำหนัก ควบคุมอาหาร เมื่อลดน้ำหนักได้ในเกณฑ์ปกติ การทำงานของฮอร์โมนในร่างกายจะกลับมาใกล้เคียงปกติประจำเดือนมาสม่ำเสมอ
  2. ลดอาหารพวกแป้ง น้ำตาล คาร์โบไฮเดรต เพราะอาจเพิ่มระดับอินซูลินได้
  3. ออกกำลังกายเป็นประจำ ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด อละป้องกันภาวะดื้ออินซูลินได้
  4. รักษาโดยใช้ฮอร์โมน ยาคุมกำเนิด ยาปรับฮอร์โมนให้ประจำเดือนมาปกติ
  5. รักษาภาวะดื้ออินซูลิน ยา Metformin มีส่วนสำคัญในการช่วยควบคุมระดับอินซูลิน
  6. รักษาภาวะแอนโดรเจนสูง ซึ่งจะช่วยลดการเกิดสิว และภาวะขนดก
  7. ในผู้ที่ต้องการมีบุตร แพทย์จะรักษาด้วยยากระตุ้นการตกไข่ หากไม่ได้ผล อาจต้องเข้ารับการผ่าตัด
  8. ป้องกันภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว ได้แก่ รักษาภาวะดื้ออินซูลิน ลดความเสี่ยงการเกิดโรคเบาหวาน โรคหัวใจและหลอดเลือด รักษาและป้องกันเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัว ฯลฯ

ภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PCOS) เป็นโรคใกล้ตัวที่ผู้หญิงยุคใหม่ควรใส่ใจ เพราะอาการบางอย่างอาจเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว การตรวจสุขภาพสตรีประจำปี และปรึกษาแพทย์เมื่อมีความผิดปกติของรอบเดือนหรือฮอร์โมน คือความสำคัญในการดูแลสุขภาพอย่างยั่งยืน หากคุณกังวลหรือต้องการติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ ศูนย์สูตินรีเวชกรรม โรงพยาบาลลานนา โทร. 052-134777


 

พญ.ภัทรามาส เลิศชีวกานต์

แพทย์ผู้ชำนาญการด้านสูตินรีเวชกรรม

 

 

Recent Post